Polecamy

Tylicz

Tylicz jest dużą, liczącą prawie 2000 mieszkańców wsią położona u ujścia Mochnaczki do Muszynki. Przebiega przez niego droga krajowa numer 75 do punktu przekraczania granicy na Przełęczy Tylickiej. Jest to duży ośrodek turystyczny i wypoczynkowy. Na okolicznych górach, między innymi na zboczach Szwarcowej i Bradowca działają w sezonie wyciągi narciarskie. W miejscowości znajdują się odwierty wód mineralnych. Atrakcją przyrodniczą jest z kolei największa w Polsce mofeta udostępniona zwiedzającym w październiku 2011 roku.

Poczatki Tylicza sięgają XIII wieku kiedy na terenie obecnej miejscowości istniała osada Ornawa. W 1363 roku lokowano tu miasto na prawie niemieckim, które nosiło nazwę Miastko. W końcu XIV wieku weszło ono w skład dóbr biskupów krakowskich z centrum w niedalekiej Muszynie. Pomimo korzystnego położenia Miastko z czasem podupadło. Na początku XVII wieku biskup Piotr Tylicki ponowił lokację miasta nazywając je Tyliczem oraz nakazał budowę murów miejskich. W tym czasie w mieście doszło do zatargów na tle religijnym. Popierający unię brzeską biskupi krakowscy nakazali miejscowej ludności przejście na unię pod groźbą konfiskaty majątków. Prawosławni otrzymali zakaz osiedlania się w Tyliczu. Kilkakrotnie wybuchały spory o cerkiew kończące się nawet rękoczynami. W 1636 roku specjalna komisja uznała, że niepokojom winni są prawosławni Rusini i nakazała ich wypędzenie z miasta. 

Kolejny raz wielka polityka dotknęła Tylicz w końcu XVIII wieku kiedy stał się on jednym z głównych ośrodków konfederacji barskiej ze względu na bliskość granicy z Austrią. Ogłaszano tu między innymi rozporządzenia wydawane przez generalność – naczelne władze konfederacji.  

Tylicz zachował układ niewielkiego miasteczka, z prostokątnym rynkiem i wychodzącymi z jego rogów uliczkami. Przy rynku stoi kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła z 1612 roku. Natomiast przy szosie prowadzącej do Muszynki stoi drewniana dawna cerkiew grekokatolicka pod wezwaniem świętych Kosmy i Damiana, pochodząca z I połowy XVIII wieku. Wewnątrz zachowały się polichromie z początku XX wieku orz kompletny ikonostas. W bryle cerkwi zwracają uwagę niewielkie pomieszczenia z boku nawy – tak zwane kryłosy czyli miejsca dla śpiewaków. Jest to konstrukcja wyjątkowa na całej Łemkowszczyźnie. Cerkiew pełni obecnie rolę kaplicy cmentarnej.