Polecamy

Czyrna

Czyrna leży w dolinie potoku Czyrnianka, będącego dopływem Białej. Położona jest u stóp Banickiej Góry, przy drodze z Berestu do Mochnaczki. Liczy około 200 mieszkańców, ale ciągnie się przez kilka kilometrów wzdłuż potoku zachowując charakterystyczny dla tych terenów układ ulicówki.

Miejscowość byłą lokowana na prawie wołoskim w 1574 roku przez biskupa Franciszka Krasickiego w kluczu dóbr biskupów krakowskich, tak zwanym Państwie Muszyńskim. Najprawdopodobniej wraz z lokacją wsi powstałą tu także parafia, najpierw prawosławna a z czasem po podpisaniu unii brzeskiej unicka. Ciekawostka jest fakt, że w XVII wieku obok nazwisk Rusińskich notowano tu także rodziny o nazwiskach węgierskich jak Ferens czy Bakoszi. W XIX wieku we wsi rozwinął się dość prężny ośrodek tkacki. Działała nawet niewielka manufaktura. Po II wojnie światowej ludność łemkowska została wysiedlona a na jej miejsce sprowadzono Polaków.

Pamiątką po dawnych mieszkańcach Czyrnej jest stojąca na wzgórzu w centrum wsi drewniana cerkiew pochodząca z końca XIX wieku. Posiada ona nietypową jak na te okolice budowę ponieważ nie zbudowano jej w stylu zachodniołemkowskim. Mieszkańcy wsi sprowadzili sobie pochodzącego z Francji architekta Delavo, który wzorując się na miejscowych tradycjach stworzył plan budowli. Powstała cerkiew z transeptem, o wydłużonej bryle i wieży o prostych ścianach. Dawna cerkiew służy obecnie jako kościół rzymskokatolicki. Za nią znajduje się cmentarz parafialny z licznymi starymi nagrobkami. We wsi zachowało się też wiele dawnych chat nazywanych chyżami. Są to zagrody jednobudynkowe gdzie pod jednym dachem znajdował się dom mieszkalny oraz wszystkie budynki gospodarcze.